Historiek‎ > ‎

Wild park

wat voorafging in 'Het verhaal van Rozebroeken - Sint-Baafskouter': EXIT VOLKSTUINTJES (1989)

http://sintbaafskouter.be/googlesite/2015/07_infobrochure%201988.pdf

Met een informatiefolder kondigde het stadsbestuur in 1988 nog een ‘nieuw plan’ aan voor de Sint-Baafskouter, met behoud van de volkstuintjes. Twee jaar en vele bodemonderzoeken later lagen de plannen voor de realisatie van een park op tafel.

Ook de ondergrond was ‘ziek’, zoals bleek uit een eerste bodemonderzoek uitgevoerd door het Stadslaboratorium en het Rijksstation voor Sierplantenteelt te Melle op 10 mei 1989. Dit onderzoek constateerde te hoge concentraties aan zware metalen waardoor de bodem totaal ongeschikt was voor de teelt van groenten en siergewassen. Er volgden nog andere bodemonderzoeken op de terreinen nadat het stadsbestuur in 1990 besloot tot de aanleg van een openbaar park op het voormalige stort. Ze wilde die bestemming vastleggen door een wijziging van het BPA, maar niet zonder bijkomend bodem- en grondwateronderzoek. Dat moest de samenstelling en uitbreiding van de stortplaats bepalen, evenals de kwaliteit van de grond en van het grondwater. Het uitgebreide onderzoek bevestigde de eerdere bevindingen en wees op een verontreiniging met zware metalen tot op een diepte van drie meter. Op basis van die resultaten was het voor OVAM duidelijk dat de terreinen ongeschikt waren voor woningbouw. Maar voor een bestemming als zone voor passieve recreatie werd sanering niet nodig geacht. En dat was precies waar het stadsbestuur naartoe wilde met een nieuw BPA dat in 1992 werd goedgekeurd. De eigenaars putten in de daaropvolgende jaren alle rechtsmiddelen uit om de vooropgestelde onteigening te ontlopen. In 1999 ondernamen ze bovendien een poging om hun wil door te drijven met een verkavelingaanvraag voor de afwerking van de straateinden tot diep in het terrein. De buurtbewoners reageerden. Er werden bezwaarschriften opgemaakt, waarna de eigenaars bakzeil haalden en de aanvraag introkken. Daarmee was een vonk overgebracht. 

Een groep buurtbewoners engageerde zich in de Actiegroep Sint-Baafskouter - Rozebroeken (ASBR) die in eerste instantie mee gestalte gaf aan de invulling van het concept van het geplande park. Dit kon concreet worden aangepakt na de verwerving van het gebied door de stad in 2004. De eerder vastgestelde vervuiling noodzaakte daarbij tot een wijziging van het oorspronkelijk ontwerp van een fruitige wildernis – met behoud van de vele fruitaanplantingen door de volkstuinders. Onderzoek van stalen van vlier, appel, peer, pruim, rozenbottel, okker- en hazelnoot door het stadslabo in 2003 stelde ernstige verontreiniging door zware metalen vast . Voor nagenoeg alle onderzochte monsters werd de norm voor lood (300 ppb) overschreden en voor twee stalen werd de norm voor cadmium (30 ppb) zwaar overschreden. De consumptie van dergelijk fruit bleek –zelfs bij sporadische inname-  totaal onaanvaardbaar. Daarop werd door de verantwoordelijke bestuursinstanties de beslissing genomen om de fruitbomen te rooien (in de praktijk: te ‘ringen’). De fruitige wildernis moest het dus zonder fruit stellen. Dat betekende een serieuze domper op het enthousiasme voor het eerste ontwerp voor het park waarbij zoveel mogelijk van de aanwezige waardevolle groenelementen behouden bleven. Het beperkte meteen de plantenkeuze bij de toekomstige inrichting.  

Het park zou uiteindelijk een mooie nieuwe invulling krijgen als prettige wildernis met aandacht voor historische elementen -zoals de oude ‘motte’ van Herleghem- die op oude kaarten werd gedetecteerd en vervolgens door de dienst stadarcheologie werd in kaart gebracht en gedocumenteerd.

Bij de inrichting van het park werd in belangrijke mate rekening gehouden met de visie van de Actiegroep. Er was een vlotte communicatie en een goede samenwerking met Fris in het Landschap, het landschapsarchitectenbureau dat instond voor de realisatie van het park. Er werd door hen bewust gekozen voor het concept van een wild park dat uitnodigt tot ontdekking en avontuur.

het vervolg van 'Het verhaal van Rozebroeken - Sint-Baafskouter': ACTIEGROEP SINT-BAAFSKOUTER - ROZEBROEKEN

Verdwaalpaadjes